Κυριακή, 28 Νοεμβρίου 2010

Μια νέα απειλή για την ελληνική μελισσοκομία

18-11-2010
Γράφει ο δρ Βαγγέλης Α. Μπούρμπος *

Η ελληνική μελισσοκομία πάει από το κακό στο χειρότερο. Δεν φτάνει η αδιαφορία της Πολιτείας γι’ αυτήν. Δεν αρκούν η παντελής έλλειψη ενημέρωσης και επιμόρφωσης των μελισσοτρόφων σε θέματα σύγχρονης τεχνογνωσίας και τα πλήγματα που υφίσταται ο πολύτιμος αυτός κλάδος από τις εκάστοτε αντίξοες καιρικές συνθήκες.
Αλλά έρχονται επιπρόσθετα χρόνο με το χρόνο και κάποιες ασθένειες που απειλούν με πλήρη καταστροφή το μελισσοκομικό κεφάλαιο. Καλή ώρα η Βαροϊκή ακαρίαση (Varroa jacobsoni), το σύνδρομο της κατάρρευσης του μελισσοσμήνους [Colony Collapse Disorder (CCD)] και τα τελευταία χρόνια η Ασιατική Νοζεμίαση. Η ασθένεια αυτή, που θεωρείται η σοβαρότερη απειλή για τη μελισσοκομία σε όλο τον κόσμο έκανε την εμφάνισή της εδώ και μερικά χρόνια και στη χώρα μας. Μάλιστα για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα θεωρούνταν ως η βασική αιτία του συνδρόμου της κατάρρευσης του μελισσοσμήνους. Ήδη και στην Κρήτη οι τελευταίοι εναπομείναντες μελισσοκόμοι μέσα από τα μαζικά μέσα ενημέρωσης διατυπώνουν την αγωνία τους και ζητούν απελπισμένοι κάποια βοήθεια για να προστατέψουν τα μελίσσια τους από την επάρατη αυτή ασθένεια. Μέρα με τη μέρα βλέπουν το 70% και πλέον του πληθυσμού των μελισσοσμηνών τους να πεθαίνει και το εισόδημά τους να εξανεμίζεται.
Ο γράφων, που για μια δεκαετία διακόνησε το πρόγραμμα γεωργικών εφαρμογών και ενημέρωσης, αισθάνεται την υποχρέωση να φέρει στο φως της δημοσιότητας όλη τη σχετική με την ασθένεια σύγχρονη τεχνογνωσία και τις πρακτικές δεξιοτεχνίες. Βασικός στόχος και μοναδική ελπίδα αυτής της προσπάθειας είναι η υποβοήθηση των συμπαθών μελισσοτρόφων και ιδιαίτερα εκείνων που ασχολούνται με την οικολογική μελισσοκομία.
Στην οικολογική μελισσοπαθολογία η ασθένεια θεωρείται ως αποτέλεσμα της αλληλοεπίδρασης όλων των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων που εμπλέκονται στο μελισσοπαθοοικοσύστημα. Αυτό με απλά λόγια σημαίνει πως η κατάρτιση ενός προγράμματος ολοκληρωμένης αντιμετώπισης κάποιου παθογόνου και η λήψη των απαραίτητων μέτρων θα πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψη όχι μόνο το μελισσοπαθογόνο και τη μέλισσα αλλά και όλους τους άλλους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες.

Γνωριμία με το παθογόνο

Από τις αρχές του 20ού αιώνα γίνεται η πρώτη αναφορά για την ασθένεια της Νοζεμίασης της ευρωπαϊκής μέλισσας της Apis melifera, γνωστή και ως Ευρωπαϊκή Νοζεμίαση. Το υπεύθυνο παθογόνο της ασθένειας αυτής βρέθηκε πως είναι ο μικροσποριδιακός μικροοργανισμός Νosema apis.
Το 1995 διαπιστώνεται στην ασιατική μέλισσα Apis cerana στην Κίνα και ένα δεύτερο είδος παθογόνου του γένους Nosema το Nosema ceranae. Το είδος αυτό ταυτοποιήθηκε το 2005 και σε μελισσοσμήνη της ευρωπαϊκής μέλισσας και στην Ταϊβάν. Η ασθένεια για να ξεχωριστεί από εκείνη του Νosema apis ονομάστηκε στη χώρα μας Νοζεμίαση της ανατολής ή Ασιατική Νοζεμίαση. Το 2006 το παθογόνο αυτό θα προκαλέσει ανυπολόγιστες ζημιές στα μελισσοσμήνη στην Ισπανία. Την ίδια χρονιά αναφέρεται και στην Ελλάδα, στη Γαλλία, στη Γερμανία και στη Σουηδία.
Σήμερα διαπιστώνεται η εξάπλωσή του σχεδόν σε όλο τον κόσμο. Αναφέρονται ζημιές που φτάνουν μέχρι και το 50% στη Βόρεια, Κεντρική και Νότια Αμερική, στην Ευρώπη, στην Ασία και στην Αυστραλία. Δεν υπάρχουν προς το παρόν αναφορές για την παρουσία της στην Αφρική. Στην Ελλάδα το ποσοστό των προσβεβλημένων μελισσιών κυμαίνεται στο 45 - 65%. Στην Κρήτη οι ίδιοι οι μελισσοτρόφοι εκτιμούν πως οι απώλειες ξεπερνούν το 75%.
Η σύγχρονη φυλογενετική μελέτη κατατάσσει σήμερα τους μικροσποριδιακούς μικροοργανισμούς στο βασίλειο των μυκήτων. Έτσι τόσο το Νosema apis όσο και το Nosema ceranae ανήκουν στην οικογένεια Nosematidae της τάξης των Dissociodihaplophasida της κλάσης Dihaplophasea και της διαίρεσης Microsporidia. Η κατάταξη αυτή διανοίγει νέες προοπτικές στην προσπάθεια αντιμετώπισης των παθογόνων με τη χρησιμοποίηση μυκητοκτόνων φυτοπροστατευτικών προϊόντων. Στο γένος Nosema υπάγονται και πολλά είδη που χρησιμοποιούνται για τη βιολογική αντιμετώπιση διαφόρων επιβλαβών για τον άνθρωπο και τα καλλιεργούμενα φυτά εντόμων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Nosema pyrausta που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του εχθρού του καλαμποκιού Ostrina nubialis, του Nosema cactoblastis που ελέγχει το Cactoblastis cactorum στον κάκτο Opuntia, του Nosema locustae και Nosema acridophagus για την αντιμετώπιση των ακρίδων, του Nosema grylli, που συστήνεται για το βιολογικό έλεγχο των γρύλλων, του Nosema algerae που περιορίζει τους πληθυσμούς των κουνουπιών και του Nosema kingii, που βρίσκει εφαρμογή στην αντιμετώπιση των διαφόρων μυγών των καρπών.
Το νέο παθογόνο προκαλεί μεγαλύτερη θνησιμότητα των ενήλικων μελισσών σε σχέση με το Νosema apis. Κι αυτό γιατί εξαντλεί περισσότερο και γρηγορότερα τα ενεργειακά τους αποθέματα σε υδρογονάνθρακες. Ακόμα το θερμοκρασιακό και υγρασιακό εύρος επιβίωσης και βλάστησης των μικροσποριδίων είναι μεγαλύτερο. Τέλος, ο μεταβολισμός της μέλισσας δεν έχει δημιουργήσει ειδικά αμυντικά συστήματα για τη νέα αυτή ασθένεια. Πράγματι τα μικροσπορίδια του Nosema ceranae μπορούν να διατηρηθούν χωρίς να χάσουν τη βλαστική τους ικανότητα για 32 ώρες στο δυνατό ήλιο, 4 μήνες μέσα στο μέλι και 1 χρόνο και πλέον στα περιττώματα. Ακόμα, ενώ για το Νosema apis τα μικροσπορίδια δεν επιβιώνουν στους 37° C και οι προσβεβλημένες μέλισσες που εκτίθενται στη θερμοκρασία αυτή ανακάμπτουν, τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά για το νέο παθογόνο. Μέλισσες που μολύνθηκαν με το Nosema ceranae στη θερμοκρασία αυτή προσβλήθηκαν σχεδόν 100%. Πάντως τα μικροσπορίδια νεκρώνονται αν παραμείνουν για 15 λεπτά σε θερμοκρασία 60ο C.
Το Nosema ceranae, όπως και όλα τα είδη του γένους Νosema, είναι ενδοκυτταρικό παθογόνο. Η μόλυνση της ενήλικης εργάτριας, της βασίλισσας και του κηφήνα γίνεται με τη βοήθεια των οργάνων διαχείμασης και διάδοσης, που είναι τα μικροσπορίδια. Τα μικροσπορίδια είναι μονοκύτταρα με παχιά μεμβράνη και εμπεριέχουν τον πυρήνα,το πολικό νημάτιο και το μικροσποριδιόπλασμα. Εισέρχονται στο πεπτικό σύστημα (μεσαίο έντερο) της μέλισσας από το στόμα με την τροφή ή το νερό ή κατά τον καθαρισμό από τις νεαρές μέλισσες των περιττωμάτων. Στο κυρίως στομάχι τα μικροσπορίδια με την επίδραση των γαστρικών υγρών βλαστάνουν και με τη βοήθεια του πολικού νηματίου διαπερνούν τη μεμβράνη των επιθηλιακών κυττάρων. Στη συνέχεια εκχύνουν το μικροσποριοδιόπλασμα στο κύτταρο. Εκεί το παθογόνο τρέφεται σε βάρος του επιθηλιακού κυττάρου καταναλώνοντας τους υδατάνθρακες και πολλαπλασιάζεται ταχύτατα. Το προσβεβλημένο κύτταρο γεμίζει από μικροσπορίδια. Ακολουθεί η διάρρηξη του και η απελευθέρωση των μικροσποριδίων στο στομάχι. Μέσα σε 4 - 6 μέρες μπορεί να μετρήσει κανείς 30 - 50 εκατομμύρια μικροσπορίδια. Σημαντική ποσότητα από τα μικροσπορίδια περνάει στο απευθυσμένο και αποβάλλεται με τα περιττώματα. Σε όλη την κυψέλη μπορεί να βρει κανείς βλαστημένα ή μη μικροσπορίδια.
Γενικά οι μέλισσες παρουσιάζουν μειωμένη αντοχή στο παθογόνο εξαιτίας της μεγάλης διάρκειας υγρού χειμώνα, της ηλικίας της βασίλισσας, της μη ανανέωσης των κηρηθρών, των συχνών παρεμβάσεων του μελισσοκόμου που αναστατώνουν τη ζωή του μελισσοσμήνους, της ακανόνιστης συμπληρωματικής διατροφής και των προσβολών από τη Βαροϊκή ακαρίαση. Οι μέλισσες νεαρής ηλικίας 15 ημερών δεν είναι δεκτικές στη μόλυνση εξαιτίας της ταχείας ανανέωσης των κυττάρων.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της ασθένειας διαφέρουν από εκείνα της Νosema apis. Στην Ασιατική Νοζεμίαση σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή παρατηρείται μείωση του πληθυσμού χωρίς να βρίσκει κανείς νεκρές μέλισσες στην είσοδο ή στο εσωτερικό της κυψέλης. Κι αυτό γιατί οι συλλέκτριες μέλισσες για να ικανοποιήσουν την πείνα τους εξαιτίας της προσβολής τρέχουν για αναζήτηση τροφής και πεθαίνουν μακριά από την κυψέλη. Οι μέλισσες με προσβολή που μένουν στην κυψέλη δεν παρουσιάζουν διογκωμένη κοιλιά και μη κανονική θέση των φτερών. Τα περιττώματα που αφήνουν δεν είναι περισσότερα από τα φυσιολογικά. Η προσβολή από το Nosema ceranae γίνεται αντιληπτή μόνο σε προχωρημένο στάδιο και όταν επικρατήσουν δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες. Ο οικομελισσοτρόφος πρέπει να γνωρίζει τη διαφοροποίηση των μακροσκοπικών συμπτωμάτων των δύο Νοζεμιάσεων. Κι αυτό γιατί η απουσία των ορατών συμπτωμάτων της Ευρωπαϊκής Νοζεμίασης μπορεί να προκαλέσει εφησυχασμό και αδιαφορία λήψης των αναγκαίων μέτρων για την αντιμετώπιση της Ασιατικής Νοζεμίασης.
Η παρουσία του παθογόνου στο μέσο έντερο της ενήλικης μέλισσας προκαλεί διαταραχή στη χώνευση, μείωση της πρωτεΐνης, των αμινοξέων και των υδατανθράκων στο αιμολέμφος, μείωση του Ν στα λίπη, πρώιμη υπεργήρανση των υποφαρυγγικών αδένων και μειωμένη ανάπτυξη των κηρογόνων αδένων. Τελικά οι προσβεβλημένες μέλισσες εξαιτίας της μεταβολικής αυτής διαταραχής έχουν αυξημένη την αίσθηση της πείνας, αδυνατίζουν και δεν μπορούν να εκπληρώσουν το έργο για το οποίο προορίζονται. Πράγματι οι «παραμάνες» μέλισσες δεν μπορούν να παράγουν βασιλικό πολτό και εγκαταλείπουν τον γόνο και τη βασίλισσα και τρέχουν για αναζήτηση τροφής. Έτσι η βασίλισσα υποσιτίζεται και μέρος από τα αυγά της δεν δίνει γόνο. Είναι δυνατή η προσβολή και της βασίλισσας, η οποία σταματάει να ωοτοκεί και μπορεί να πεθάνει. Οι νεαρές προνύμφες εξαιτίας του υποσιτισμού δεν επιβιώνουν για πολύ. Η απουσία υδατανθράκων στις προσβεβλημένες εργάτριες επιδρά στον προσδόκιμο χρόνο επιβίωσής τους. Το φθινόπωρο και την άνοιξη παρατηρείται μείωση του χρόνου ζωής τους μέχρι και 50%. Στην περίπτωση όμως που οι ασθενείς μέλισσες είχαν στη διάθεσή τους αρκετή τροφή, βρέθηκε πως ζουν όσο και οι υγιείς.
Τελικά το μελισσοκομικό κεφάλαιο της κυψέλης αποδεκατίζεται και η παραγωγή γόνου, βασιλικού πολτού και μελιού μειώνεται αισθητά. Το προσβεβλημένο μελισσοσμήνος δεν σμηνουργεί. Η ασθένεια δεν επηρεάζει μόνο τη συμπεριφορά της ενήλικης μέλισσας, αλλά και όλης της μελισσοκοινωνίας. Πράγματι εξαιτίας της έντονης αίσθησης της πείνας διαπιστώνεται αυξημένη τροφάλλαξη και περισσότερες και πιο ριψοκίνδυνες έξοδοι για αναζήτηση της τροφής. Αυτό όμως έχει ως συνέπεια την παραπέρα καταπόνηση και εξάντληση της εργάτριας μέλισσας.
Η καλύτερη διαγνωστική της ασθένειας μέθοδος είναι η εργαστηριακή εξέταση των ενήλικων μελισσών, όταν γυρίζουν από συλλογή της γύρης ή του νέκταρος και των κοπράνων και η ταυτοποίηση του παθογόνου. Η πρακτική της εξέτασης του στομαχιού που ακολουθείται από έμπειρους μελισσοκόμους για την Ευρωπαϊκή Νοζεμίαση δεν έχει πεδίο εφαρμογής για την περίπτωση του Nosema ceranae.



Αντιμετώπιση

Για την αντιμετώπιση της ασθένειας θα πρέπει να ληφθούν πολύ σοβαρά υπόψη ορισμένα μορφολογικά χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν ήδη προηγουμένως. Συγκεκριμένα ο οικομελισσοτρόφος θα πρέπει κατά την κατάρτιση του ολοκληρωμένου προγράμματος αντιμετώπισης να ξέρει πως το Nosema ceranae είναι νέο παθογόνο για την ευρωπαϊκή μέλισσα. Ακόμα πως το παθογόνο πολλαπλασιάζεται ταχύτατα και δημιουργεί μικροσπορίδια που μπορούν να επιβιώσουν σε μεγαλύτερο θερμοκρασιακό και υγρασιακό στρες σε σχέση με εκείνα του Νosema apis. Δεν υπάρχουν ,όπως προαναφέρθηκε, σαφή αρχικά μακροσκοπικά συμπτώματα για να οδηγήσουν τον μελισσοτρόφο στη λήψη ορισμένων μέτρων αντιμετώπισης του παθογόνου. Όταν αντιληφθεί την απώλεια του πληθυσμού του μελισσοσμήνους τότε η κατάσταση είναι αρκετά προχωρημένη.
Το γεγονός ότι η επιδείνωση της ασθένειας συνδέεται με τις αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες, την κακή διατροφή και την τοξική επίδραση των συνθετικών φυτοπροστατευτικών προϊόντων που χρησιμοποιεί η συμβατική γεωργία, θα πρέπει να αποτελέσει βασική αιτιολογία για την παραπέρα προώθηση της οικολογικής μελισσοκομίας, η οποία πέραν των άλλων δημιουργεί με τις παρεμβάσεις της ευοίωνες προοπτικές αντιμετώπισης της ασθένειας. Είναι σε όλους γνωστό πως η ορθολογική οικολογική διαχείριση του μελισσοσμήνους αποτελεί βασικό παράγοντα έκφρασης του αμυντικού συστήματος των μελισσών.
Ύστερα από τα παραπάνω η οικολογική αντιμετώπιση του Nosema ceranae θα πρέπει να στηρίζεται:
Στη συνεργασία μελισσοτρόφου και μελισσιών. Θα πρέπει να μπορεί να «αφουγκράζεται» και να «μιλάει» με τα μελίσσια του. Είναι απαραίτητο να γνωρίζει την κοινωνία του μελισσοσμήνους και προπαντός πότε κουράζεται, πότε πεινάει και πότε έχει την ανάγκη του. Το μελίσσι πρέπει να είναι σε συνεχή εργασία για να αποφευχθεί ο αποσυντονισμός του, που το καθιστά ευάλωτο στην ασθένεια.
Στην εξασφάλιση δικής του τροφής από μέλι και γύρη. Αν αυτή δεν είναι επαρκής ο μελισσοτρόφος θα πρέπει να παρεμβαίνει με τη χορήγηση οικολογικής συμπληρωματικής τροφής. Θα πρέπει όμως να αποφεύγεται το χειμώνα η διατροφή με μέλι από μελιτώματα. Η ενίσχυση της διατροφής του γόνου και των μελισσών καλό είναι να γίνεται στην αρχή του φθινόπωρου. Είναι αναγκαία επίσης η συστηματική παρακολούθηση των αποθεμάτων της γύρης.
Στην αποφυγή επισκέψεων στην κυψέλη πολύ νωρίς για να αποφευχθεί ενδεχόμενη μείωση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος χώρου.
Στην παρουσία νεαρής και υγιούς βασίλισσας στο μελισσοσμήνος.
Στην άνετη διαβίωση των μελισσών στην κυψέλη. Η στενότητα του χώρου και ο υπερπληθυσμός αποτρέπει μέρος των μελισσών να εργαστούν.
Στη συχνή ανανέωση των κηρηθρών και των πλαισίων. Τόσο το κερί όσο και η κηρήθρα και τα πλαίσιά της αποτελούν εστίες μόλυνσης από το παθογόνο.
Στη μείωση του βαθμού παραπλάνησης των μελισσών.
Στην ύπαρξη πάντα καθαρού νερού πόσης.
Στη φροντίδα να ξεχειμωνιάζει το μελίσσι με νεαρές μέλισσες.
Στην εγκατάσταση των μελισσιών τη χειμερινή περίοδο σε στεγνούς και ηλιαζόμενους μελισσότοπους. Η νότια έκθεση της εισόδου της κυψέλης στους μελισσότοπους διαχείμασης δημιουργεί δυσμενείς συνθήκες αύξησης του μολυσματικού δυναμικού του παθογόνου.
Στη συνένωση αδύνατων υγειών μελισσοσμηνών.
Στην αποφυγή υπερεκμετάλλευσης των μελισσιών.
Στον οικολογικό έλεγχο των άλλων εχθρών και ασθενειών και ιδιαίτερα της Βαροϊκής ακαρίασης.
Στην αντιμετώπιση του ψύχους και της υγρασίας στην κυψέλη.
Στη διατήρηση καθαρού του χώρου της κυψέλης.
Στην απολύμανση των διαφόρων μελισσοκομικών υλικών. Η απολύμανση μπορεί να γίνει με οξικό οξύ. με θερμοθεραπεία, με υπεριώδη ακτινοβολία και με χλωριωμένο ή με ιόντα χαλκού ή οζονωμένο ή ηλεκτρολυμένο νερό. Τα μικροσπορίδια νεκρώνονται αν εκτεθούν σε θερμοκρασία 49ο C για περισσότερες από 24 ώρες. Στους 40ο C για 5 μέρες μειώνεται αισθητά η παθογόνος δύναμη των μικροσποριδίων. Πολλοί μελισσοτρόφοι χρησιμοποιούν για την απολύμανση των μελισσοκομικών υλικών και την καυστική σόδα.
Στη χρησιμοποίηση διαφόρων επιτρεπόμενων στην οικολογική μελισσοκομία μελισσοπροστατευτικών προϊόντων. Είναι κατανοητό από κάθε οικομελισσοτρόφο πως η αποτελεσματικότητα των διαφόρων σκευασμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τήρηση των κανόνων της ορθής οικολογικής διαχείρισης των μελισσοσμηνών.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιτρέπεται η χρήση των αντιβιοτικών στη μελισσοκομία. Στις ΗΠΑ αντίθετα ορισμένα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται και στην οικολογική γεωργία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απαγόρευση χρησιμοποίησης της φουμαζιλλίνης (fumagillin) με τη μορφή του εμπορικού σκευάσματος Fumidil B, που παράγεται από το μύκητα Aspergillus fumigatus. Βέβαια το αντιβιοτικό αυτό με ειδική απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη συμβατική γεωργία με ορισμένες προϋποθέσεις.
Το βιολογικό σκεύασμα Apiherb γνωστό και με το όνομα Nonosz®. είναι συμπλήρωμα τροφής των μελισσών. Είναι ιδεώδες για τη βελτίωση της υγείας των ενήλικων μελισσών και προλαμβάνει την προσβολή του εντερικού συστήματος από διάφορες παθήσεις και ιδιαίτερα από τις Νοζεμιάσεις. Βρέθηκε πως το σκεύασμα αυτό ελάττωσε σε ποσοστό 46 - 73 % τον αριθμό των μικροσποριδίων. Τα καλύτερα αποτελέσματα λαμβάνονται αν το σκεύασμα χορηγείται ενωρίς την άνοιξη ή στο τέλος του καλοκαιριού με αρχές του φθινόπωρου, όταν επικρατούν δυσμενείς για το μελισσοσμήνος περιβαλλοντικές συνθήκες. Το εν λόγω σκεύασμα περιέχει δεξτρόζη, αποξηραμένους χυμούς λαχανικών, αρωματικά βότανα και τις βιταμίνες Β1,Β2 και Β6. Γενικά περιέχει 7.0%, πρωτεΐνες, 0.5% λίπη, 2.0% ινώδεις ουσίες ,1.5% τέφρα, 52% ζάχαρη και 8.5%. Νερό. Πρέπει διατηρείται σε δροσερό μέρος και να χρησιμοποιείται μέσα στις πρώτες 10 ώρες από την παρασκευή του. Χορηγείται 3 φορές την εβδομάδα, όταν η εξωτερική θερμοκρασία είναι πάνω από 10ο C. Το περιεχόμενο των 40 g κάθε φιαλιδίου ανακατεύεται με μισό λίτρο σιροπιού ζάχαρης (ίσα μέρη νερού και ζάχαρης). Η ποσότητα αυτή είναι για 10 μελισσοσμήνη.
Το Vita Feed Gold παρασκευάζεται από συμπυκνωμένο εκχύλισμα του Beta vulgaris var altissima και μελάσα. Στην πραγματικότητα είναι υγρή συμπληρωματική τροφή δυναμωτική και διεγερτική για την ενήλικη μέλισσα, που μπορεί να την προστατεύσει από τις Νοζεμιάσεις. Περιέχει φυσικό σαλυκιλικό οξύ. Χρησιμοποιείται σε ανάμιξη με σιρόπι (1:1) στην αναλογία 10 g στα 100 ml. Η ανάμιξη πρέπει να γίνεται όταν το σιρόπι έχει θερμοκρασία χαμηλότερη των 50ο C. Δεν πρέπει να δίνεται αν περάσουν 2 εβδομάδες από την παρασκευή του μίγματος. Το σκεύασμα φυλάγεται σε δροσερό μέρος (5 - 25ο C). Το φιαλίδιο των 250 ml είναι αρκετό για 5 μελίσσια. Το Vita Feed Gold μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με ζαχαροζύμαρο.
Η κρυσταλλική θυμόλη σε ζαχαροζύμαρο στην αναλογία 0,12 mg/gr. Ελέγχει επίσης τις διάφορες μυκητιάσεις και τη Βαροϊκή ακαρίαση. Αναφέρεται η χρήση της και με σιρόπι (1 g/15l). Χορηγείται ένα λίτρο από το σιρόπι με το σκεύασμα κάθε εβδομάδα. Η συνολική ποσότητα δεν πρέπει να ξεπεράσει τα 3 - 4 λίτρα.
Το Protofil είναι ένα φυσικό προϊόν. Πρόκειται για υδροαλκολικά εκχυλίσματα από διάφορα φυτά. Οι βιταμίνες και τα ιχνοστοιχεία που περιέχουν περιορίζουν το παθογόνο και παράλληλα διεγείρουν την έκκριση ενζύμων χώνευσης. Περιέχει ακόμα αιθέρια έλαια, αλειφατικούς και κυκλικούς υδρογονάνθρακες, ολεανολικό οξύ και φλαβόνες. Χρησιμοποιείται με ζαχαροζύμαρο στην αναλογία 40ml/kg ή με σιρόπι 20 ml/lt. Δίνεται 2 - 4 φορές από 250 - 500 ml.
Το Nozevit παράγεται από φλοιό βελανιδιάς. Προήλθε από μία παραδοσιακή συνταγή της Βόρειας Ευρώπης και ύστερα από πολύχρονη επιστημονική έρευνα. Χορηγείται με σιρόπι (20 σταγόνες σε 200 ml). Είναι ενδυναμωτικό των μελισσών. Χρησιμοποιείται την άνοιξη και το φθινόπωρο και αν χρειαστεί και το καλοκαίρι.
Το Vetiver oil. Είναι το αιθέριο έλαιο από υο φυτό Chrysopogon zizanioides. Χρησιμοποιείται με ζαχαροζύμαρο (1,2 mg/ml). Χαρακτηρίζεται από διεγερτικές και δυναμωτικές για τις μέλισσες ιδιότητες εξαιτίας των πτητικών ουσιών κουσιμόλη (khusimol), α-βετινόνη (a-vetivone) και β-βετινόνη (b-vetivone) που περιέχει.
Υποσχετικές είναι οι και επεμβάσεις με χλωριωμένο ή με ιόντα χαλκού ή οζονωμένο ή ηλεκτρολυμένο νερό.
Η ρεσβερατρόλη (Resveratrol) είναι φυσικό αντιοξειδωτικό με μυκητοκτόνες, βακτηριοκτόνες και ακαρεοκτόνες ιδιότητες. Παράγεται από την επιδερμίδα των κόκκινων σταφυλιών. Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση του παθογόνου με ζαχαροζύμαρο (0.01 mg/g).
Η λυζοζύμη (Lysozyme) που χαρακτηρίζεται από ενδιαφέρουσα βακτηριοκτόνο δράση. Για την Ασιατική Νοζεμίαση χορηγείται με ζαχαροζύμαρο: (0,06 mg/g).
Το Nosestat. Περιέχει 4% ιώδιο και ιωδιούχο κάλιο και μυρμηκικό οξύ. Κυκλοφορεί σε φιαλίδια 1 και 2. Το περιεχόμενο των δύο φιαλιδίων αναμειγνύεται και 5 ml από το μίγμα προστίθενται σε ένα λίτρο σιρόπι. Χρησιμοποιείται στη δόση των 500 - 800 ml ανά κυψέλη και για 3 συνεχόμενες μέρες.
Το σκόρδο με τη μορφή σκόνης με ζαχαροζύμαρο (5 σκόνη στο Kg. Γίνονται επίσης ψεκασμοί με εκχύλισμα σκόρδου. Ξεκίνησε από τη νόθευση από τους Γερμανούς της ζάχαρης για τα μελίσσια με σκόρδο, για να μη χρησιμοποιείται από τους φτωχούς μελισσοκόμους για τα παιδιά τους. Διαπιστώθηκε πως τα μελίσσια που ταΐζονταν το φθινόπωρο με τη νοθευμένη με σκόρδο ζάχαρη δεν ήταν προσβεβλημένα από την Ευρωπαϊκή Νοζεμίαση.
Το ξεκαθάρισμα της ταξινόμησης του παθογόνου μπορεί να φέρει στο προσκήνιο νέες μεθόδους αντιμετώπισής του. Γίνεται προσπάθεια ανακάλυψης βιοδιεγερτών του αμυντικού συστήματος των μελισσών, ώστε να αποτρέπεται η διατροφή του παθογόνου από το κυτταρόπλασμα των επιθηλιακών της κυττάρων. Ακόμα απομονώθηκαν από το πεπτικό σύστημα των μελισσών βακτηριακοί μεταβολίτες από στελέχη ειδών των γενών Bacillus και Enterococcus με θεαματική τοξικότητα έναντι στα μικροσπορίδια του παθογόνου. Τέτοιοι μεταβολίτες είναι οι σουρφακτίνες S1 και S2 (surfactins S1 και S2)) που παράγονται από τα στελέχη Mori2 και C4 του Bacillus subtilis και οι βακτηριοσίνες Β1 και Β2 (bacteriocin B1 και bacteriocin B2), που παράγονται από τα στελέχη DSMZ17511 του Enterococcus avium και CRL1385 του Enterococcus faecium αντίστοιχα. Πιστεύεται πως πολύ σύντομα θα κυκλοφορήσουν στο εμπόριο σκευάσματα με βάση τους εν λόγω μεταβολίτες.
Υπάρχουν αναφορές με διιστάμενες απόψεις όσον αφορά στη χρησιμοποίηση οξικού οξέος σε σιρόπι. Η συνηθισμένη συνταγή είναι 6 ml οξικού οξέος 100 % σε ένα λίτρο σιροπιού ή 1 λίτρο ξιδιού σε 10 λίτρα σιροπιού. Στη Γαλλία στη θέση του οξικού οξέος χρησιμοποιούν το μηλόξιδο. Το ξινισμένο σιρόπι καλό είναι να χορηγείται το φθινόπωρο.
Το HoneyBHealthy από γαλάκτωμα λεμονόχορτου (Cymbopogon citratus) και αιθέρια έλαια δυόσμου (Mentha piperita) με σιρόπι περιορίζει το παθογόνο.
Στη Χιλή χρησιμοποιούν με καλά αποτελέσματα το μίγμα 100 ml 10% χλωρίνης, 250 ml δεξτρόζη και 150 ml αποσταγμένο νερό.
Η υπεριώδης ακτινοβολία με τη βοήθεια ειδικής λάμπας σκοτώνει τα μικροσπορίδια του παθογόνου. Είναι μια τεχνική που πρέπει να εφαρμόζεται από τον οικομελισσοτρόφο. Υπάρχουν στο εμπόριο ειδικές για το σκοπό αυτό λάμπες. Τα νεκρά μικροσπορίδια κάτω από την υπεριώδη ακτινοβολία αποκτούν έντονο κόκκινο χρώμα.
Οι υποκαπνισμοί με 125 ml οξικού οξέος 60-100% νεκρώνουν τα μικροσπορίδια. Με ζεστό καιρό ο υποκαπνισμός με 60% οξικού οξέος σκοτώνει τα μικροσπορίδια του παθογόνου σε λίγες ώρες. Το οξικό οξύ με μεγαλύτερη ποσοστιαία συγκέντρωση νεκρώνει τα μικροσπορίδια σε λίγα λεπτά. Ανάλογα αποτελέσματα έχουν και οι υποκαπνισμοί με μυρμηκικό οξύ σε πολύ χαμηλότερη ποσοστιαία συγκέντρωση.
Το υπεροξείδιο του υδρογόνου στη συγκέντρωση 3% περιορίζει σε ικανοποιητικό βαθμό τη μολυσματικότητα του παθογόνου.
Αναφέρεται ότι τα αιθέρια έλαια των φυτών Mentha crispa (είδος Μέντας) και Salvia officinalis (Φασκομηλιά), όταν προστίθενται στο σιρόπι τροφοδοσίας (3 - 4 σταγόνες σε 1 l σιροπιού) ελέγχουν το παθογόνο.
Το aloe vera 15 χρησιμοποιήθηκε στην πράξη από πολλούς παραγωγούς. Τα αποτελέσματα κατά ομολογία τους είναι εντυπωσιακά. Το σκεύασμα αυτό σε συνδυασμό με τα προϊόντα Ταμπλέτες Γύρης Νο 26, και Βιταμίνες Β12 με Φολικό Οξύ Νο 188 σύμφωνα με μελισσοκόμους που τα χρησιμοποίησαν περιόρισε αισθητά την Ασιατική Νοζεμίαση.

*γεωπόνος, ερευνητής, φυτοπαθολόγος-οικοτοξικολόγος

Παρασκευή, 26 Νοεμβρίου 2010

Η μέλισσα της Καρνιόλα στα είδη προς εξαφάνιση





Η Ένωση Σλοβένων Μελισσοκόμων συγκέντρωσε 30.000 υπογραφές για να προωθήσει το αίτημα να συμπεριληφθούν οι μέλισσες της επαρχίας Καρνιόλα στον κατάλογο των ειδών προς εξαφάνιση. Το αίτημα επιδόθηκε στον υπουργό Γεωργίας, Τροφίμων και Δασών, Ντέγιαν Ζίνταν, ο οποίος σε ένδειξη στήριξης του στόχου το υπέγραψε και υπογράμμισε ότι θα αρχίσουν οι απαραίτητες διαδικασίες.

Συγκεκριμένα, ομάδα εμπειρογνωμόνων θα μελετήσει όλες τις πτυχές και θα προετοιμάσει μέτρα για να συμπεριληφθούν οι μέλισσες στα απειλούμενα είδη.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Σλοβένων Μελισσοκόμων, Μπόστιαν Νοτς, ζήτησε γρήγορες διαδικασίες και εξέφρασε ικανοποίηση για τη συνεργασία με το υπουργείο τις τελευταίες δύο εβδομάδες.

Σύμφωνα με στοιχεία της ένωσης, ο πληθυσμός των μελισσών έχει συρρικνωθεί κατά 23% τον τελευταίο χρόνο. Η μεγαλύτερη μείωση παρατηρήθηκε στην δυτική παράκτια επαρχία, Όμπαλνα - Κράσκα (μείωση 41%) και στην περιοχή της Λιουμπλιάνας (μείωση 37%).

Το 2007, ο πληθυσμός των μελισσών μειώθηκε κατά 35%, το 2008 κατά 15% και το 2009 υπήρξε μείωση κατά 25%.

Η μείωση δεν μπορεί να αποφευχθεί πλήρως, αλλά μπορεί να περιοριστεί με καλύτερη γνώση των αιτιών, τόνισε ο πρόεδρος της Ένωσης Σλοβένων Μελισσοκόμων.

Η (Apis mellifera carnica) μέλισσα της Καρνιόλα ή καρνιολική μέλισσα είναι υποείδος της δυτικής μέλισσας μελιού, η οποία απαντάται στη Σλοβενία, στο χώρο της πρώην Γιουγκοσλαβίας, στη νότια Αυστρία και σε μέρη της Ουγγαρίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας.

Οι μελισσοκόμοι την προτιμούν για διάφορους λόγους, όπως την αντοχή σε ασθένειες και επειδή έχει πολύ ήρεμη, όχι επιθετική συμπεριφορά και είναι ευπροσάρμοστη στην αλλαγή περιβάλλοντος.



Διαβάστε περισσότερα: http://www.i-reportergr.com/2010/11/blog-post_6875.html#ixzz16R2KvFCC

Τρίτη, 23 Νοεμβρίου 2010

Μέλισσες-γιατροί για τα έλκη του στόματος

ΛΟΝΔΙΝΟ Βρετανοί ερευνητές ανέπτυξαν ένα τζελ για την αντιμετώπιση των ελκών στο στόμα που περιέχει ένα μείγμα ρητίνης και κεριού το οποίο χρησιμοποιούν οι μέλισσες για να αποστειρώνουν την κυψέλη τους. Παρ΄ ότι οι θεραπευτικές ιδιότητες της πρόπολης, περί ης ο λόγος, είναι γνωστές επί έτη, οι ειδικοί δεν τη χρησιμοποιούν ευρέως επειδή είναι κολλώδης, μη υδατοδιαλυτή και έχει δυσάρεστη μυρωδιά.

Τώρα ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ ανακάλυψαν έναν τρόπο ώστε να κάνουν το συγκεκριμένο μείγμα υδατοδιαλυτό ενώ του αφαίρεσαν και την άσχημη οσμή.

Η τεχνική αυτή έχει ήδη οδηγήσει στην ανάπτυξη ενός τζελ για τα έλκη του στόματος, το οποίο, σύμφωνα με τους δημιουργούς του, έχει καλύτερες αναισθητικές, αντιμικροβιακές και αντιμυκητιακές ιδιότητες σε σύγκριση με τα υπάρχοντα.

Οπως ανέφερε ο επικεφαλής των ερευνητών, καθηγητής Ανάντ Παραντκάρ, «η πρόπολη διαθέτει αντιμικροβιακές, αντιμυκητιακές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, ενώ είναι υποαλλεργική και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα».






Πηγή: http://www.tovima.gr

Βοήθεια προς τη μελισσοκομία κατά την αναθεώρηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής

Ο πληθυσμός των μελισσών μειώνεται διαρκώς, όπως και ο αριθμός των μελισσοκόμων στην Ευρώπη, γεγονότα που μπορούν να έχουν σοβαρότατες επιπτώσεις, καθώς το 76% της παραγωγής τροφίμων και το 84% των ειδών της χλωρίδας είναι άμεσα εξαρτώμενα από την επικονίαση των μελισσών. Το ΕΚ θα ζητήσει από την Επιτροπή να ενισχύσει τη βοήθεια της προς τον μελισσοκομικό κλάδο κατά την επόμενη Κοινή Γεωργική Πολιτική μετά το 2013.
Οι ευρωβουλευτές θα θέσουν επίσης το ερώτημα προς την Επιτροπή για το ποια μέτρα έχουν ληφθεί έως σήμερα για να απλουστευθεί το γραφειοκρατικό άχθος που επιβαρύνει τους αγρότες ανά την Ευρώπη.
Διαδικασία: Προφορικές ερωτήσεις και πρόταση ψηφίσματος για την μελισσοκομία
Συζήτηση: Τρίτη, 23 Νοεμβρίου 2010
Ψηφοφορία: Τετάρτη, 24 Νοεμβρίου 2010
ΠΗΓΗ  ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ  ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ  18-11-10

Τρίτη, 16 Νοεμβρίου 2010

Οι μέλισσες εξαφανίζονται... Γενετική Μετάλλαξη: η σχεδιασμένη καταστροφή

της Charu Bahri από το γερμανικό NEXUS
μετάφραση/απόδοση Βίκυ Χρυσού
Θα ήθελα να αναφερθώ ιδιαίτερα στις βλάβες που υφίστανται ειδικά οι πληθυσμοί των μελισσών -και όχι κάποιων άλλων φυτών ή ειδών- επειδή ακριβώς ο ρόλος των μελισσών είναι καθοριστικός για την επικονίαση 1/4 εκατομμυρίου ανθοφόρων φυτών -πολλά από τα οποία παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια γεωργία.

*

Δεν είναι λοιπόν καθόλου περίεργο που η μέλισσα ανακηρύχτηκε το 2008 από το Earthwatch, ως το πολυτιμότερο είδος του πλανήτη μας.

*

Επιπλέον οι μέλισσες αυξάνουν κατά 30% την παραγωγή περίπου 90 βασικών οπωροφόρων δέντρων και φυτών όπως των μήλων και των αγγουριών, πράγμα που σημαίνει πως η απουσία τους θα σήμαινε μια δραματική μείωση αυτών των τροφίμων.
*

Επίσης πολλά από τα φάρμακα μας, τόσο της κλασικής όσο και της εναλλακτικής ιατρικής, κερδίζονται από τα άνθη φυτών.
*

Ένα από τα βασικά φυτά που επικονιάζονται με τις μέλισσες είναι και το βαμβάκι -εάν χαθούν οι μέλισσες, θα πρέπει να στερηθούμε και τη βάση για την ένδυση μας.
*

Από την εξαφάνιση των μελισσών δεν θα είχαν μόνο οι άνθρωποι σημαντικές απώλειες στη διατροφή τους, αλλά και τα πουλιά και πολλά μικρά θηλαστικά, τα οποία τρέφονται από βατόμουρα και σιτηρά που επίσης επικονιάζονται από τις μέλισσες.

Μπορεί να αληθεύει μεν πως οι άνθρωποι θα μπορούσαν να ζήσουν μόνο με είδη σιτηρών που επικονιάζονται με τον αέρα και με ψάρια, όμως η μείωση της τροφής θα επέφερε σίγουρα πολέμους για την κατοχή της. Κάτι τέτοιο δεν είναι ακριβώς το αντίθετο από τα βασικά κίνητρα όσων επικαλούνται τη "θετική" όψη της βοτεχνολογίας για τη βελτίωση της διαθέσιμης ποσότητας τροφής? - αιτία για την οποία τάχα καλλιεργούνται τα γενετικά τροποποιημένα φυτά?

Υπάρχουν μεν και άλλα έντομα και ζώα, τα οποία συμβάλουν στην επικονίαση των φυτών, όπως οι πεταλούδες, οι σφήκες, οι νυχτερίδες κτλ, αλλά κανένα είδος δεν εκτελεί αυτή την εργασία τόσο αποτελεσματικά όσο η μέλισσα. Σύμφωνα με στατιστικές εκτιμήσεις η οικονομική αξία της εργασίας επικονίασης των μελισσών, μόνο για την Ευρώπη, έχει μία αξία 3,4 δισεκατομυρίων Ευρώ

κατ΄έτος. Στις ΗΠΑ συμβάλουν οι μέλισσες με αξία που υπερβαίνει τα δις δολάρια το χρόνο, για τη συνολική παραγωγή τροφίμων.

Ένα είναι λοιπόν βέβαιο: οι αγροκαλλιέργειες και ίσως ακόμη και η ίδια η ύπαρξη του ανθρώπου απειλούνται σοβαρά από μια πιθανή εξαφάνιση των μελισσών. Μέχρι τώρα είναι όμως μόνο οι μελισσοκόμοι αυτοί που πραγματικά ανησυχούν για το γεγονός πως σε ολοένα και μεγαλύτερες εκτάσεις καλλιεργούνται υβρίδια φυτών, δίχως να έχει προηγουμένως ελεγχθεί αρκετά η μακροχρόνια επίδραση της γύρης αυτών των μεταλλαγμένων φυτών στους πληθυσμούς των μελισσών. Από τη μία πλευρά παλεύουν λοιπόν οι μελισσοκόμοι με την αυξανόμενη εμφάνιση του CCD (=Colony Collapse Disorder) ή αλλιώς HBDS (Honey bee Disorder Syndrome), δηλαδή της μαζικής εξαφάνισης των μελισσιών τους, ενώ από την άλλη αυξάνουν ολοένα οι εκτάσεις καλλιέργειας μεταλλαγμένων φυτών.

Η ανησυχία των μελισσοκόμων πηγάζει από το γεγονός πως τα γενετικά μεταλλαγμένα φυτά, -όπως για παράδειγμα το βαμβάκι Βt, που είναι ένα από τα παγκοσμίως πιο διαδεδομένα χρηστικά φυτά που φέρει το γονίδιο του βακτηρίου Bacillus thuringiensis-, φέρουν στο γονιδίωμα τους (DNA) εντομοκτόνα γονίδια. Αυτό σημαίνει πως καθώς το φυτό αναπτύσσεται κάθε μέρος του, κάθε κύτταρο του, ακόμη και η γύρη του, φέρει και αναπαράγει το εντομοκτόνο γονίδιο Bt, ή αλλιώς την τοξίνη με την επιστημονική ονομασία CryIAb. Μέχρι τώρα το εντομοκτόνο αυτό ψεκαζόταν στα φυτά και λαμβανόταν μόνο από τα έντομα που έπλητταν τα φυτά αυτά, όπως έντομα που τρυπούν τις ρίζες ή τον κορμό του φυτού ή από κάμπιες. Τώρα λαμβάνουν όμως και άλλα έντομα -όπως π.χ. οι μέλισσες- το εντομοκτόνο αυτό γονίδιο Bt μέσω της γύρης των μεταλλαγμένων φυτών βαμβακιού.

Μελισσοκόμοι στον Καναδά, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν Bt κάτω από το καπάκι των μελισσιών τους για να καταπολεμήσουν έντομα που λέρωναν το το μέλι με ιστούς, διαπίστωσαν πως το συγκεκριμένο έντομο έπαψε να εμφανίζεται ακόμη και σε μελίσσια δίχως Bt. Προφανώς πρόκειται για επακόλουθο της λήψης CryIAb από τις μέλισσες καθώς πηγαίνουν για τροφή σε καλλιέργειες με γενετικά μεταλλαγμένη κράμβη.

Φυσικά έχουν ήδη γίνει μελέτες για τις πιθανές επιπτώσεις της τοξίνης αυτής σε έντομα που δεν στοχεύονται για καταπολέμηση σε αγροτικές καλλιέργειες και οικοσυστήματα. Ειδικά όμως στο θέμα των μελισσών, το πρόβλημα έγκειται στο γεγονός πως οι εν λόγω μελέτες μελετούν μόνο τη θανατηφόρο δράση της γενετικά μεταλλαγμένης γύρης.

Ερευνητές της φαρμακοβιομηχανίας Bayer αναφέρουν μεν πως το εντομοκτόνο Imidacloprid δεν είναι βλαβερό ούτε στους ηλιόσπορους, ούτε στο καλαμπόκι, που ξεκάζονται με το προϊόν, αλλά ούτε και στις μέλισσες, όμως θα πρέπει να έχουμε υπόψη πως οι εν λόγω μελέτες της Bayer δεν ασχολήθηκαν ειδικά με τις δυσδιάκριτες μη-θανατηφόρες επιπτώσεις του δηλητηρίου στις μέλισσες.

Συνολικά υπάρχουν πολύ λίγες έρευνες που να ασχολούνται με τη μελέτη των μη άμεσα θανατηφόρων επιπτώσεων των πρωτεϊνών Bt στις μέλισσες. Στα ΜΜΕ δεν αναφέρονται καν τέτοιου είδους ειδικές μελέτες. Αυτό σημαίνει πως οι μελισσοκόμοι -πόσο μάλλον οι ερασιτέχνες- δεν έχουν ιδέα για τις πιθανές επιπτώσεις της πρωτεΐνης CryIAb στο ανοσοποιητικό σύστημα, τη φυσιολογία και την συμπεριφορά των μελισσών. Η ανάπτυξη της βασικής φυσιολογίας των νεαρών μελισσών γίνεται όσο αυτές "ταΐζονται" με τη γύρη λουλουδιών. Δεν θα μπορούσαν λοιπόν να λαμβάνουν και δηλητήρια τα έντομα που τρέφονται με γύρη γενετικά μεταλλαγμένων φυτών?

Και δεν θα ήταν πιθανό να έχει αυτή η γύρη βλαβερές συνέπειες στην ανάπτυξη και την ικανότητα μάθησης των νεαρών μελισσών? Η ικανότητα μάθησης παίζει ένα καθοριστικό ρόλο στην αναζ΄τηση τροφής των μελισσών. "Μαθησιακές αναπηρίες" ή πλήρης απουσία μαθησιακής ικανότητας, θα μπορούσαν να οδηγήσουν έμεσα στο θάνατο των μελισσών, εάν αυτές δεν θα είχαν πλέον την ικανότητα να εφοδιάζονται επαρκώς με τροφή.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθεί μία μελέτη του Ramirez-Romero et al. Στόχος της έρευνας ήταν να διαπιστωθούν οι μη θανατηφόρες επιπτώσεις δύο διαφορετικής συγκέντρωσης CryIAb -πρωτεΐνών (με 3 μέρη ανά δισεκατομμύριο και 5000 μέρη ανά δισεκατομμύριο) σε τρία βασικά χαρακτηριστικά των νεαρών μελισσών:

*

η ικανότητα επιβίωσης τους
*

η χρόνια αντοχή τους στο CryIAb
*

η διατροφική συμπεριφορά τους και
*

η ικανότητα μάθησης τους, κατά την περίοδο που αρχίζουν να πηγαίνουν για αναζήτηση τροφής

Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης κρούουν -επιεικώς-τον κώδων κινδύνου. Οι συγκεντρώσεις CryIAb που μελετήθηκαν δεν είχαν μεν άμεσα θανατηφόρο δράση ή δραστικές επιπτώσεις στους πληθυσμούς των μελισσών, ωστόσο επηρεάστηκε δραματικά η διατροφική συμπεριφορά των νεαρών μελισσών που δέχτηκαν τη μεγαλύτερη συγκέντρωση CryIAb:

*

Οι μέλισσες χρειαζόταν περισσότερο χρόνο για να αφομοιώσουν το μολυσμένο νέκταρ, που με τη σειρά του σήμαινε πως μάζευαν μικρότερη ποσότητα γύρης.
*

Επιπλέον οι νεαρές μέλισσες που δέχτηκαν τη συγκέντρωση με 5000 μέρη CryIAb, έδειξαν μειωμένη ικανότητα μάθησης, που επηρέαζε αρνητικά την ικανότητα συλλογής γύρης -και κατά προέκταση την τροφοδοσία του πληθυσμού των μελισσών.

Οι μέλισσες που παράγουν μέλι, έχουν κανονικά την ικανότητα να αναγνωρίζουν την έλλειψη τροφής ακόμη και με την όσφρηση, ώστε να προχωρούν σε αναζήτηση τροφής σε άλλες πηγές. Αυτή η διαδικασία παίζει ένα σημαντικό ρόλο για την ιδανική χρήση των αποθεμάτων τροφής, αφού αποτρέπει τις μέλισσες από το να επισκέπτονται τόπους όπου δεν υπάρχει πλέον τροφή. Οι νεαρές μέλισσες όμως που μελετήθηκαν, συνέχιζαν να αντιδρούν στα οσφρητικά ερεθίσματα, ακόμη και όταν δεν ακολουθούσε επιβράβευση με τροφή. Αυτό είχε σαν επακόλουθο να παραμένουν οι μέλισσες-ανιχνευτές τροφής για περισσότερο χρόνο σε περιοχές δίχως τροφή, αντί να αναζητούν νέες περιοχές. Έτσι δεν μπορούσαν να συλλέγουν επαρκή ποσότητα τροφής για το "λαό" τους, πράγμα που θα μπορούσε να οδηγήσει στο θάνατο του μελισσιού.


Σε μία μικρότερη μελέτη που διεξήχθη στο πανεπιστήμιο της Jena μεταξύ 2001 και 2004, μελέτησαν οι επιστήμονες τις επιπτώσεις της γύρης καλαμποκιού-Bt στις μέλισσες.Η μελέτη έδειξε αρχικά πως "δεν υπήρχαν ενδείξεις τοξικής επίδρασης του γενετικά μεταλλαγμένου καλαμποκιού Bt σε υγιείς πληθυσμούς μελισσών". Όταν όμως οι μέλισσες που είχαν χρησιμοποιηθεί στη μελέτη μολύνθηκαν από ένα παράσιτο, συνέβη κάτι περίεργο: στις μέλισσες που είχαν δεχτεί τροφή μολυσμένη με Bt παρατηρήθηκε "σημαντικά υψηλότερη μείωση του πληθυσμού τους". Ο Heinz-Hinrich Kaatz, διευθυντής της έρευνας και καθηγητής του πανεπιστημίου Halle, υποθέτει πως η τοξίνη Bt του υβριδικού καλαμποκιού είχε αλλάξει την επιφάνεια των εντσθίων των μελισσών, με αποτέλεσμα να μην έχουν πλέον οι μέλισσες αρκετές ανοσοποιητικές δυνάμεις ενάντια στα παράσιτα. Ίσως όμως και να ήταν ακριβώς αντίστροφα...

Με βάση την παραπάνω μελέτη υποθέτει ο Walter Haefeker, πρόεδρος της Ένωσης Ευρωπαίων Μελισσοκόμων, πως η καλλιέργεια γενετικά μεταλλαγμένων φυτών που είναι ανθεκτικά στα έντομα, που καλύπτει ήδη το 40% των καλλιεργειών καλαμποκιού στις ΗΠΑ, μπορεί κάλλιστα -μεταξύ άλλων παραγόντων- να είναι υπεύθυνο για την εξαπλούμενη εξαφάνιση ολόκληρων πληθυσμών μελισσών.

Σίγουρο είναι προς το παρόν πως πράγματι οι μέλισσες εξαφανίζονται σε περιοχές όπου καλλιεργούνται υβριδικά φυτά ή σε μικρές περιοχές όπου αυτά δοκιμάζονται. Ο καθηγητής Joe Cummins θεωρεί πως αυτές οι εκτάσεις έχουν κάτι κοινό: τη χρήση συστημικών παρασιτοκτόνων στους σπόρους που φυτεύονται, ώστε να προστατευτούν τα ευαίσθητα ΓΜ φυτά και ειδικά τη χρήση μιας ομάδας ευρέως διαδεδομένων, σχετικά νέων εντομοκτόνων, τα λεγόμενα Neonicotinoide (νεονικοτινούχα), στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα: Imidacloprid, Thiametoxam, Clothianidin κ.α., τα οποία είναι ιδιαίτερα τοξικά στα έντομα -και στις μέλισσες- ακόμη και σε μικρές ποσότητες.

Ο Cummins αναφέρει στην μελέτη του "Requiem for the Honeybee", πολλές διαφορετικές έρευνες οι οποίες αποδυκνείουν πως το Imidacloprid έχει βλαβερές συνέπειες στους πληθυσμούς μελισσών. Για παράδειγμα μία ομάδα ερευνητών επιστημόνων από τη Διεύθυνση του εθνικού Ισνστιτούτου Μελισσοκομίας της Bologna ανακάλυψε πως ακόμη και στη γύρη φυτών, των οποίων οι σπόροι είχαν δεχτεί Imidacloprid υπήρχε αρκετή ακόμη ποσότητα του εντομοκτόνου και κατά την άποψη τους η μολυσμένη γύρη είναι μία από τις βασικές αιτίες θνησιμότητας των μελισσών.

Μία άλλη μελέτη- ανάλυση φυτών καλαμποκιού και ηλιάνθεμων, των οποίων οι σπόροι είχαν επίσης δεχτεί Imidacloprid έδειξε πως μεγάλη ποσότητα του εντομοκτόνου κατέληγε μέσα στις "μελισσοφωλιές".

Άλλη μελέτη έδειξε πως ακόμη και μικρές δόσεις Imidacloprid επηρέαζαν αρνητικά τη διαδικασία εύρεσης τροφής, αλλά και τη διαδικασία επιστροφής των μελισσών στο μελίσσι τους.

*

Οι μέλισσες οι οποίες είχαν τραφεί με τροφή μολυσμένη με 500-1000 μέρη εντομοκτόνου, ανά δισεκατομμύριο (ppb) δεν επέστρεφαν στο μελίσσι τους και εξαφανίζονταν.
*

Οι μέλισσες που είχαν δεχτεί 100 μέρη εντομοκτόνου ανά δισεκατομμύριο, χρειάζονταν 24 ώρες περισσότερο από την ομάδα ελέγχου, για να επιστρέψουν.
*

Όταν μάλιστα δόθηκε διάλυμα imidacloprid σε μέλισσες μέσα σε εργαστήριο, παρατηρήθηκε μια προβληματική επικοινωνία μεταξύ τους που διήρκεσε πολλές ώρες.
*

Επίσης μικρές δόσεις Imidacliprid, τόσο σε εργαστηριακές όσο και σε φυσικές συνθήκες, έδειξαν μία σημαντική μείωση
o

της ικανότητας πτήσης των μελισσών,
o

της ικανοτητας διάκρισης των οσμών και
o

της ικανότητας μάθησης των διαφόρων οσμών

Αυτές οι μελέτες δείχνουν πως είναι τουλάχιστον επειγόντως απαραίτητη η παύση της εμπορικής παραγωγής υβριδικών φυτών, τουλάχιστον μέχρι να υπάρχουν βάσιμα στοιχεία για τη μακροχρόνια επίδραση και την ασφάλεια της γενετικής τεχνολογίας.

Οι μέχρι τώρα μελέτες σχετικά με την παραγωγή γενετικά μεταλλαγμένων φυτών έχουν δείξει πως ούτε μεγαλύτερες είναι οι σοδειές αυτές, ούτε χρειάζονται λιγότερα ζιζανιοκτόνα. Μετά την εκτίμηση περισσότερων από 8.200 μελετών που διεξήχθησαν σε πανεπιστήμια, που συνέλεξε το 1998 ο Dr Charles Benbrook - πρώην διευθυντής της Επιτροπής Γεωργίας της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ- φάνηκε πως οι σπόροι σόγιας Roundup-Ready που δημιουργήθηκαν με τη γενετική τεχνολογία, απέδιδαν 5-10% μικρότερη σοδειά από τις φυσικές ποικιλίες σόγιας. Ο Benbrook ανακάλυψε επίσης πως τα γενετικά τροποποιημένα φυτά χρειάζονταν δύο έως δέκα φορές περισσότερα ζιζανιοκτόνα (δηλαδή Roundup) σε σχέση με τις φυσικές ποικιλίες σόγιας. Ο μοναδικός ίσως λόγος για τον οποίο προτιμούν μεγάλοι γαιοκτήμονες να χρησιμοποιούν σπόρους σόγιας Roundup-Ready, είναι πως τούτοι προτιμούν χάριν ευκολίας να εργάζονται ιδιαίτερα έντονα με χημικά σκευάσματα. Έτσι τούτοι ψεκάζουν με αεροπλάνα τις φυτείες τους με μεγάλες ποσότητες ζιζανιοκτόνων...

Παρασκευή, 12 Νοεμβρίου 2010

Τονωτική ένεση για την ελληνική μελισσοκομία.

Τονωτική ένεση για την ελληνική μελισσοκομία
Η λειτουργία κέντρων μελισσοκομίας, ο ηλεκτρονικός κόμβος Melinet, ο εκσυγχρονισμός της νομαδικής μελισσοκομίας και η στήριξη της παραγωγής στα νησιά του Αιγαίου είναι μερικά από τα μέτρα που χρηματοδοτούνται από το τριετές «Πρόγραμμα βελτίωσης της παραγωγής και εμπορίας των προϊόντων της μελισσοκομίας για την τριετία 2011 – 2013».
Με την έκδοση της υπ’ αριθμ. Ε(2010) 6054 τελικό/14-9-2010 απόφασης έγκρισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκίνησε η διαδικασία υλοποίησης του τριετούς Προγράμματος βελτίωσης της παραγωγής και εμπορίας των προϊόντων της μελισσοκομίας (1/9/2010 – 31/8/2013).
Με κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Οικονομικών και Εσωτερικών Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης πρόκειται να δοθεί και τυπικά η έγκριση για τη συνολική δαπάνη υλοποίησης του τριετούς προγράμματος (2011 – 2013) καθώς και η έγκριση διάθεσης πίστωσης για την υλοποίηση των επιμέρους δράσεων του προγράμματος για το 2011.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Σκανδαλίδης, σε  δήλωσή του, τονίζει σχετικά:
« Το μέλι αποτελεί για την ελληνική γεωργία ένα από τα προϊόντα αιχμής που αφορούν την ταυτότητα και την ποιότητα της αγροτικής μας παραγωγής. Πρόθεσή μας είναι πέρα από τα προγράμματα ενίσχυσης της  μελισσοκομίας να υπάρξει συστηματική προσπάθεια για τυποποίηση και εξαγωγή. Ιδιαίτερα για τα μικρά  νησιά του Αιγαίου το μέλι είναι ζωτικό προϊόν εξαιρετικής ποιότητας που παράγεται κάτω από αντίξοες συνθήκες. Συνθήκες που επιβάλλουν την εφαρμογή ειδικού προγράμματος»
Το τριετές Πρόγραμμα βελτίωσης της παραγωγής και εμπορίας των προιόντων της μελισσοκομίας καθώς και το Ειδικό Πρόγραμμα ενίσχυσης για τα μικρά νησιά του Αιγαίου, αναλυτικά έχουν ως εξής:

Α.  ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΝΙΣΧΥΣΕΩΝ 2011
Για την τριετία 2011-2012-2013 θα διατεθεί συνολικά το ποσό των 16,8 εκατ. Ευρώ. Για το 2011 συγκεκριμένα διατίθενται το ποσό των 5,6 εκατ. Ευρώ. και κατανέμεται ως εξής:
1η ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΠΑΡΟΧΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ
Συνολική δαπάνη μέχρι ποσού 1.385.000 € για τις παρακάτω επιμέρους Δράσεις:
1.1.    Λειτουργία Κέντρων Μελισσοκομίας (Κ.Μ.)
Προβλεπόμενη Δαπάνη:    1.200.000 €
1.2. Ηλεκτρονικό Δίκτυο Μελισσοκομίας – Melinet
Προβλεπόμενη Δαπάνη: 5.000 €
1.3. Εκπαιδεύσεις – Έντυπα
Προβλεπόμενη Δαπάνη: 100.000 €
1.4. Στήριξη της προώθησης του μελιού και των λοιπών προϊόντων της κυψέλης.
Προβλεπόμενη Δαπάνη: 80.000 €
3η ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΝΟΜΑΔΙΚΗΣ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΑΣ
Συνολική δαπάνη μέχρι ποσού 3.965.000 € για τις παρακάτω επιμέρους Δράσεις:
3.1. Εξοπλισμός για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων (Αντικατάσταση κυψελών)
Προβλεπόμενη Δαπάνη: 1.300.000 €
3.2. Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας (μετακινήσεις μελισσιών)
Προβλεπόμενη Δαπάνη: 2.665.000 €
4η ΕΝΕΡΓΕΙΑ:    ΜΕΤΡΑ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ & ΧΗΜΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΜΕΛΙΟΥ
Συνολική δαπάνη μέχρι ποσού 200.000 € για την υλοποίηση «Αναλύσεων μελιού και τη στήριξη ίδρυσης και λειτουργίας εργαστηρίων ανάλυσης μελιού»
6η ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΕΡΕΥΝΑ
Συνολική δαπάνη μέχρι ποσού 50.000 ευρώ για την υλοποίηση «Εφαρμοσμένης έρευνας»


Οι μελισσοκόμοι που ενδιαφέρονται να ενταχθούν στις δράσεις «Αντικατάσταση κυψελών» και «Οικονομική στήριξη της νομαδικής μελισσοκομίας (ενίσχυση για τις μετακινήσεις των μελισσιών)» μπορούν να ενημερωθούν σχετικά και να υποβάλλουν ενιαία αίτηση και για τις δυο δράσεις στα κατά τόπους Κέντρα Μελισσοκομίας.
Το Πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια του Προγράμματος 2008 – 2010 που έληξε στις 31/8/2010 και περιελάμβανε παρόμοιες δράσεις χρηματοδότησης μέχρι 5.600.000 Ευρώ ανά έτος. Η υλοποίηση των Δράσεων του Προγράμματος για το 2010 ολοκληρώθηκε στις 31/8/2010, ενώ οι πληρωμές από τον ΟΠΕΚΕΠΕ για το εν λόγω πρόγραμμα ολοκληρώθηκαν όπως προβλέπεται στις 15/10/2010. Το συνολικά εγκεκριμένο ποσό για την υλοποίηση του προγράμματος του 2010 ήταν 5.600.000 €, ενώ οι πληρωμές για την ίδια περίοδο ανήλθαν σε 5.443.041,33 €, ανεβάζοντας το ποσοστό υλοποίησης επί των εγκεκριμένων κονδυλίων (ποσοστό απορρόφησης) σε 97,20%.
Το εν λόγω πρόγραμμα υλοποιείται με πόρους κατά 50% προερχόμενους από την Ε.Ε., ενώ το υπόλοιπο 50% προέρχεται από τον Τακτικό Προϋπολογισμό.

Τα ποσά που διατέθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος ανά υλοποιούμενη Δράση για το 2010 (1/9/2009 – 31/8/2010) είναι:
1.1 Λειτουργία Κέντρων Μελισσοκομίας    1.318.868,10
1.2 Ηλεκτρονικό Δίκτυο Μελισσοκομίας (Melinet)    18.500,00
1.3 Ταχύρρυθμες Εκπαιδεύσεις Μελισσοκόμων    106.028,32
1.4 Εξοπλισμός Μελισσοκομικών Οργανώσεων    147.018,32
2  Καταπολέμηση της βαρροϊκής ακαρίσαης        500.063,59
3.1 Εμπλουτισμός της Μελισσοκομικής Χλωρίδας    90.333,92
3.2 Αντικατάσταση Κυψελών        1.376.777,19
3.3 Τεχνική Στήριξη (Μετακινήσεις Μελισσιών)     1.636.743,85
4.1 Αναλύσεις Μελιού    126.731,57
4.2 Στήριξη Λειτουργίας Εργαστηρίων Ανάλυσης Μελιού 40.040,00
5 Εφαρμοσμένη Έρευνα    81.936,47
ΣΥΝΟΛΟ    5.443.041,33

Β. ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΕΛΑΓΟΥΣ
Παράλληλα με το παραπάνω πρόγραμμα εξελίσσεται Ειδικό Πρόγραμμα Στήριξης της Μελισσοκομίας στα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους μέσα από το οποίο προβλέπεται η ενίσχυση των μελισσοκομικών συνεταιρισμών που δραστηριοποιούνται σε όλα τα νησιά του Αιγαίου Πελάγους (πλην της Εύβοιας και της Κρήτης) για την πραγματοποίηση πρωτοβουλιών ετήσιας διάρκειας, με σκοπό τη βελτίωση της παραγωγής, εμπορίας και προώθησης των προϊόντων της μελισσοκομίας.
Το συνολικό ύψος της ενίσχυσης καθορίζεται από τον Κανονισμό σε 1.194.180 € και μέχρι 12 ευρώ ανά κυψέλη και καλύπτεται εξ’ ολοκλήρου (100%) από Κοινοτικούς πόρους.
Οι δράσεις που ενισχύονται αφορούν:
Στη διατήρηση της απόδοσης του ζωικού κεφαλαίου με τη χορήγηση μέσων, όπως υλικά διατροφής, για την υποβοήθηση των μελισσοσμηνών κατά το κρίσιμο στάδιο ανάπτυξής τους.
Στην προώθηση της εμπορίας των προϊόντων της μελισσοκομίας με την βελτίωση της μηχανοργάνωσης των γραφείων των συνεταιριστικών οργανώσεων (σύνδεση με Internet, δημιουργία ιστοσελίδας κλπ) και την αγορά του κατάλληλου ηλεκτρονικού εξοπλισμού (αγορά Η/Υ, εκτυπωτών, κλπ).
Στην προώθηση της εμπορίας των προϊόντων της μελισσοκομίας με μελέτες αγοράς, εφαρμογή νέων μεθόδων συσκευασίας, διοργάνωση και συμμετοχή σε εμποροπανηγύρεις και άλλες εκδηλώσεις εμπορικής φύσεως, έκδοση ενημερωτικών ή/και διαφημιστικών φυλλαδίων, πινακίδων κλπ.
Στη βελτίωση των συνθηκών παραγωγής, εμπορίας και προώθησης των προϊόντων της μελισσοκομίας, με τη συμμετοχή των μελών των συνεταιριστικών οργανώσεων σε ενημερωτικές ημερίδες, σεμινάρια και συνέδρια στο εσωτερικό και εξωτερικό, σχετικά με την μελισσοκομία και τα προϊόντα της.
Στη βελτίωση της παραγωγής των προϊόντων της μελισσοκομίας με την χρήση κατάλληλων, εγκεκριμένων από τον ΕΟΦ φαρμάκων για την καταπολέμηση ασθενειών της μέλισσας.
Στην ενίσχυση των μελισσοκόμων με βάση τον αριθμό των μελισσοσμηνών τους, με σκοπό την αντιμετώπιση του επιπλέον κόστους παραγωγής των προϊόντων της μελισσοκομίας στα μικρά νησιά του Αιγαίου Πελάγους.
Η υλοποίηση των πρωτοβουλιών για το 2010 έχει αρχίσει από την 1η Απριλίου και θα ολοκληρωθεί την 31η Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους. agronews.gr

Τετάρτη, 10 Νοεμβρίου 2010

Ένας κόσμος χωρίς μέλισσες;

"Οι μέλισσες… ποτέ δεν ξέρεις" είπε κάποιος κάποτε αλλά το βέβαιο σήμερα είναι ότι οι μέλισσες της Ευρώπης σιγά - σιγά χάνονται. Πόσες μέλισσες θα ζήσουν να δουν την άνοιξη; Μέχρι και το 70% των τροφίμων μας εξαρτώνται από τις μέλισσες και τη γύρη που μεταφέρουν και αν αυτές εξακολουθήσουν να εξαφανίζονται μαζί ίσως εξαφανισθούν και τα περισσότερα φυτά…
Στην επιτροπή Γεωργίας του ΕΚ πραγματοποιήθηκε στις 17 Οκτωβρίου η ψηφοφορία για την πρώτη πρόταση που κατατίθεται συγκεκριμένα για τη μελισσοκομία, με προτάσεις για την αντιμετώπιση της προοδευτικής εξαφάνισης των μελισσών.
Το ψήφισμα ζητά την εκπόνηση σχεδίου δράσης για την αντιμετώπιση του προβλήματος, μεταξύ άλλων με την προώθηση γεωργικών πρακτικών και μεθόδων φιλικών προς τις μέλισσες. Ζητά επίσης περισσότερα κονδύλια για τη μελισσοκομία, την ένταξη των ασθενειών των μελισσών στην κτηνιατρική στρατηγική της Ένωσης, τη βελτίωση της ποιότητας των στατιστικών στοιχείων για τις μέλισσες και, τέλος, τη σαφέστερη σήμανση του ευρωπαϊκού μελιού, τόσο σε ότι αφορά την προέλευση όσο και την… περιεκτικότητά του σε μέλι που δεν πρέπει να πέφτει κάτω από το 50%.

Ο Σλοβένος ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, Alojz Peterle, πρώην πρόεδρος ο ίδιος της Ένωσης Μελισσοκόμων Σλοβενίας το αποτελεσματικότερο μέσο αντιμετώπισης της εξαφάνισης των μελισσών είναι η βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος: "οι μέλισσες χάνουν την ανοσία τους λόγω της ρύπανσης. Η βελτίωση των κτηνιατρικών φαρμάκων δεν αρκεί, εκείνο που είναι απαραίτητο είναι η μείωση της χρήσης των παρασιτοκτόνων από τους γεωργούς που πρέπει να γίνουν σύμμαχοι των μελισσοκόμων"…

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει εθνικά προγράμματα δράσης και για τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ με στόχο την προστασία την προστασία και προώθηση των προϊόντων της μελισσοκομίας. Μεταξύ άλλων προβλέπονται ετήσια κονδύλια ύψους 26 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2008-2010 και 32 εκατομμυρίων για το 2011-2013 και με το ψήφισμά του το ΕΚ ζητά επέκταση της στήριξης και για την περίοδο μετά το 2013..

Σημείωσε σχετικά ο Ιταλός πρόεδρος της επιτροπής Γεωργίας και εισηγητής της έκθεσης, Paolo de Castro (Σοσιαλιστές),  ότι τα εθνικά προγράμματα έχουν αποδειχθεί παραγωγικά και αποτελεσματικά αλλά "η εντεινόμενη εξαφάνιση των μελισσών απαιτεί επείγουσες παρεμβάσεις και μέτρα με ενίσχυση της πολιτικής για τον τομέα μετά την αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής το 2013.

Η πρόσθετη χρηματοδότηση θα πρέπει κυρίως να δοθεί για την ενίσχυση των μελισσοκόμων και τη χρηματοδότηση εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων για την αντιμετώπιση των ασθενειών που πλήττουν τις μέλισσες.

Το ζήτημα είναι πράγματι επείγον: μόνο τα δύο τελευταία χρόνια ορισμένες περιοχές της Ευρώπης καταγράφουν θνησιμότητα που υπερβαίνει το 80% αντί για το φυσιολογικό 5%, με προφανείς συνέπειες και για την παραγωγή μελιού. Βασικές αιτίες του φαινομένου οι ειδικοί εικάζουν ότι είναι η μειωμένη ανοσία τους λόγω συγκεκριμένων παθογόνων όπως η Varroa Mite, η χρήση εντομοκτόνων στη γεωργία, οι κλιματικές αλλγές, η εξαφάνιση της τροφής τους λόγω των αλλαγών στις χρήσεις γης και, ενδεχομένως, τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που δημιουργούν οι πυλώνες υψηλής τάσης και οι κεραίες της κινητής τηλεφωνίας.

Πηγή
ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Δευτέρα, 1 Νοεμβρίου 2010

Οι μέλισσες γνωρίζουν αριθμητική

Κάνουν ενστικτωδώς "μαθηματικούς" υπολογισμούς πιο γρήγορα και από κομπιούτερ

 
 
 Οι μέλισσες είναι σε θέση να λύνουν πολύπλοκα μαθηματικά προβλήματα, τα οποία παίρνουν μέρες στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές για να τα λύσουν, σύμφωνα με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα, που έρχεται να αναδείξει μια ακόμη ικανότητα ενστικτώδους νοημοσύνης στο ζωικό βασίλειο.

Οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Λονδίνου (Royal Holloway), υπό τον δρα Νάιτζελ Ρέιν της Σχολής Βιολογικών Επιστημών, δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο αμερικανικό περιοδικό οικολογίας και βιολογίας "The American Naturalist", σύμφωνα με τις βρετανικές "Γκάρντιαν" και "Ιντεπέντεντ". Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι μέλισσες μαθαίνουν να πετούν ακολουθώντας τη συντομότερη δυνατή διαδρομή ανάμεσα στα λουλούδια που έχουν προηγουμένως ανακαλύψει με τυχαία σειρά, με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά "λύνοντας" το λεγόμενο "πρόβλημα του περιοδεύοντος πωλητή", ένα διάσημο και δυσεπίλυτο γρίφο στον χώρο των οικονομικών και των μαθηματικών.

Στο πρόβλημα αυτό, ένας άνθρωπος (πωλητής) καλείται να βρει τη συντομότερη δυνατή διαδρομή ανάμεσα σε όλους τους προορισμούς που πρέπει να επισκεφτεί. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές λύνουν το πρόβλημα συγκρίνοντας το μήκος όλων των πιθανών διαδρομών και επιλέγοντας τον πιο σύντομο. Όμως οι μέλισσες φαίνεται να κάνουν ουσιαστικά το ίδιο πράγμα κάθε μέρα, χωρίς καν τη βοήθεια κομπιούτερ, απλώς με ένα εγκέφαλο που δεν είναι μεγαλύτερος από ένα σπόρο φυτού.

Όπως είπαν οι επιστήμονες, καθημερινά οι μέλισσες ξεκινούν να επισκεφτούν μια πληθώρα λουλουδιών σε διάφορες τοποθεσίες και, επειδή θέλουν να κάνουν εξοικονόμηση ενέργειας για το πέταγμά τους, "υπολογίζουν" μια διαδρομή που τους επιτρέπει να βρίσκονται στον αέρα το ελάχιστο δυνατό χρονικό διάστημα.

Χρησιμοποιώντας τεχνητά άνθη, συνδεμένα με υπολογιστές, οι ερευνητές έδειξαν ότι οι μέλισσες δεν χαράζουν μια πορεία απλώς με βάση την τυχαία σειρά που βρήκαν προηγουμένως τα λουλούδια, αλλά πάνε από λουλούδι σε λουλούδι ακολουθώντας συγκεκριμένο "σχέδιο", που τους επιτρέπει να πετάνε όσο γίνεται λιγότερο.

Αφού εντοπίσουν τις θέσεις των λουλουδιών, στη συνέχεια οι μέλισσες επιστρέφουν σε αυτά έχοντας μάθει -με μυστηριώδη τρόπο- να ακολουθούν πια τον καλύτερο δυνατό δρόμο, δηλαδή τον πιο σύντομο, ώστε να εξοικονομούν χρόνο και ενέργεια (ή χρήμα, όπως θα έλεγε ένας πωλητής!).

"Παρά τους μικροσκοπικούς εγκεφάλους τους, οι μέλισσες είναι ικανές για εντυπωσιακά κατορθώματα στη συμπεριφορά τους. Πρέπει να καταλάβουμε με ποιο τρόπο μπορούν να λύσουν το πρόβλημα του περιοδεύοντος πωλητή χωρίς κομπιούτερ", δήλωσε ο υπεύθυνος της έρευνας.

Οι επιστήμονες ευελπιστούν ότι μια τέτοια ανακάλυψη θα μπορούσε να βοηθήσει και τους ανθρώπους σε διάφορα πρακτικά προβλήματα, όπως στην καλύτερη ρύθμιση της κυκλοφορίας σε ένα δίκτυο (π.χ. κυκλοφοριακό) ή στην εκτεταμένη αλυσίδα τροφοδοσίας μιας επιχείρησης, που στέλνει φορτηγά σε όλα σημεία του ορίζοντα και θέλει να εξοικονομήσει χρόνο και χρήμα στις μετακινήσεις.
 
 
πηγή : ΣΚΑΙ.GR